Generieke medicijnen of een merkmedicijn: wat is het verschil?
Je haalt een bekend medicijn op en krijgt opeens een doosje van een ander merk mee. Dat roept vragen op: krijg ik nu wel hetzelfde? Generieke medicijnen bevatten dezelfde werkzame stof als het originele merkmedicijn en werken op dezelfde manier, maar zijn vaak een stuk goedkoper. Deze pagina legt nuchter uit waar het verschil precies zit, waarom je apotheek soms wisselt van merk, en wanneer een specifiek merk wél belangrijk is.
Deze uitleg is informatief en geen medisch of farmaceutisch advies. Heb je twijfels over een merkwissel, bijwerkingen of je dosering? Bespreek dat altijd met je eigen apotheker of huisarts. Stop nooit zelf met een medicijn en wissel niet op eigen houtje.
Wat zijn generieke medicijnen precies?
Een merkmedicijn is het middel dat een fabrikant als eerste op de markt brengt, onder een eigen merknaam en met patent. Verloopt dat patent, dan mogen andere fabrikanten hetzelfde middel namaken: dat heten merkloze of generieke medicijnen. In zo’n generiek middel zit dezelfde werkzame stof, in dezelfde sterkte, en het werkt hetzelfde als het origineel. Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) controleert dat een generiek middel net zo veilig en effectief is voordat het verkocht mag worden.
Het zichtbare verschil zit vooral in de naam en de prijs. Een generiek medicijn draagt meestal de naam van de werkzame stof (bijvoorbeeld “omeprazol” in plaats van een merknaam) en is doorgaans goedkoper, omdat de fabrikant geen jarenlang onderzoek meer hoeft terug te verdienen.
Zelfde werkzame stof, soms andere hulpstoffen
De werkzame stof is in een generiek en een merkmedicijn identiek. Wat kan verschillen, zijn de hulpstoffen: de kleur- en smaakstoffen, bindmiddelen en het laagje om de tablet. Daardoor kan een pil er anders uitzien of net iets anders smaken, maar voor vrijwel iedereen maakt dat niets uit voor de werking.
De werkzame stof, de sterkte en het effect op je lichaam. Daar let het CBG streng op voordat een generiek middel op de markt mag.
De vorm, kleur, smaak en hulpstoffen van de tablet, en de naam op het doosje. Heb je een allergie voor een hulpstof, bespreek dat dan met je apotheker.
Krijg je een ander merk mee dan je gewend bent, dan is dat dus zelden een probleem. Twijfel je toch, leg het doosje dan voor aan de balie of bekijk hoe je medicijnen veilig opbergt op onze pagina over medicijnen bewaren.
Preferentiebeleid en het GVS van je zorgverzekeraar
Dat je apotheek vaak een generiek middel meegeeft, heeft te maken met de manier waarop medicijnen in Nederland worden vergoed. Welke medicijnen je verzekeraar mag vergoeden, staat in het Geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS). Daarbinnen mogen zorgverzekeraars zelf een voorkeursmerk aanwijzen als er van één werkzame stof meerdere merken bestaan. Dat heet het preferentiebeleid.
| Begrip | Wat het betekent |
|---|---|
| GVS | Het Geneesmiddelenvergoedingssysteem: de lijst met medicijnen die via de basisverzekering vergoed kunnen worden. |
| Preferentiebeleid | Je verzekeraar wijst per werkzame stof één of enkele voorkeursmerken aan en vergoedt in principe alleen dat merk. |
| Eigen bijdrage | Soms betaal je bij voor een duurder middel. Voor sommige medicijnen geldt een wettelijke eigen bijdrage binnen het GVS. |
De fabrikant van het voorkeursmerk geeft de verzekeraar korting; in ruil vergoedt de verzekeraar dat ene merk. Zo blijven medicijnen betaalbaar. Wil je weten of jouw middel in het GVS zit of dat er een eigen bijdrage geldt, zoek dat dan op via medicijnkosten.nl of vraag het je apotheek of verzekeraar.
Waarom je apotheek soms van merk wisselt
Het komt voor dat je het ene kwartaal merk A krijgt en het volgende merk B. Dat voelt verwarrend, maar er zitten meestal logische redenen achter. De werkzame stof blijft hetzelfde.
- Het preferentiebeleid wijzigt. Verzekeraars stellen periodiek opnieuw vast welk merk hun voorkeur heeft. Verandert dat, dan verandert het doosje dat je meekrijgt.
- Er is een tekort. Is het voorkeursmerk tijdelijk niet leverbaar, dan geeft de apotheek een gelijkwaardig alternatief met dezelfde werkzame stof.
- De inkoop verandert. Apotheken kopen medicijnen in bij wisselende leveranciers, waardoor het merk op de plank kan veranderen.
Vervelend bij wisselen is vooral het herkennen: een andere kleur of vorm kan verwarring geven, zeker bij ouderen die meerdere medicijnen gebruiken. Vraag je apotheek gerust om uitleg of een overzicht, zodat je zeker weet welk doosje bij welk medicijn hoort.
Wanneer is een specifiek merk wél nodig?
Voor de meeste mensen en medicijnen is generiek prima. Toch zijn er situaties waarin een vast merk of het origineel verstandig is. Dat is geen kwestie van “duurder is beter”, maar van medische redenen.
Bij een klein aantal middelen luistert de dosering heel nauw. Daar kan een arts of apotheker bewust bij één merk willen blijven.
Reageer je op een bepaalde kleur- of hulpstof, dan kan een ander merk of het origineel uitkomst bieden.
Een andere toedieningsvorm, zoals een specifieke inhalator, kan reden zijn om bij een vertrouwd merk te blijven.
In zulke gevallen kan je arts op het recept aangeven dat er een medische noodzaak is om niet te wisselen. Bespreek dit met je huisarts of apotheker en beslis het nooit zelf.
Onafhankelijke wegwijzer. Bestel je medicijnen of zelfzorg online, doe dat dan alleen bij een in Nederland geregistreerde, legale apotheek. Ga je via een link op deze site verder, dan kan deze site een kleine vergoeding ontvangen. Dat kost jou niets extra en bepaalt onze informatie niet.
Wil je medicijnen op recept online laten klaarmaken, lees dan eerst hoe je een veilige aanbieder herkent op online apotheek. Voor losse middelen zonder recept is onze pagina over zelfzorgmedicijnen handig. En bewaar je medicijnen daarna goed met de tips op medicijnen bewaren.
Veelgestelde vragen over generieke medicijnen
Werken generieke medicijnen net zo goed als het merk?
Ja. Generieke medicijnen bevatten dezelfde werkzame stof in dezelfde sterkte en werken hetzelfde als het originele merkmedicijn. Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen controleert dat een generiek middel net zo veilig en effectief is voordat het verkocht mag worden. Twijfel je in jouw situatie, vraag het dan aan je apotheker.
Waarom krijg ik bij de apotheek steeds een ander merk?
Dat komt meestal door het preferentiebeleid: je zorgverzekeraar wijst per werkzame stof een voorkeursmerk aan en kan dat periodiek wijzigen. Ook een tijdelijk tekort of een andere leverancier kan reden zijn voor een wissel. De werkzame stof blijft daarbij hetzelfde; vraag je apotheek om uitleg als je onzeker bent.
Wat is het verschil tussen het preferentiebeleid en het GVS?
Het GVS (Geneesmiddelenvergoedingssysteem) is de lijst met medicijnen die via je basisverzekering vergoed kunnen worden. Het preferentiebeleid is de keuze die je verzekeraar daarbinnen maakt: per werkzame stof wijst hij een voorkeursmerk aan dat hij vergoedt. Of een middel in het GVS zit, kun je opzoeken via medicijnkosten.nl.
Kan ik vragen om het merkmedicijn in plaats van een generiek?
Bespreek dit met je arts of apotheker. Voor een klein aantal medicijnen of bij overgevoeligheid voor een hulpstof kan er een medische reden zijn om bij één merk te blijven; dan kan de arts dat op het recept aangeven. Zonder medische noodzaak vergoedt je verzekeraar meestal alleen het voorkeursmerk en betaal je een duurder middel mogelijk zelf bij.