Medicijnen bewaren: koel, droog en veilig opbergen
Waar leg jij je medicijnen? In het badkamerkastje, op het aanrecht of toch in de koelkast? Medicijnen bewaren luistert nauwer dan je denkt: vocht, warmte en licht kunnen de werking aantasten. Deze pagina legt uit hoe je medicijnen het beste opbergt, hoe je de houdbaarheid in de gaten houdt, hoe je oude medicijnen netjes inlevert en hoe je alles veilig buiten bereik van kinderen houdt.
Deze tips zijn algemeen. Op de bijsluiter of de verpakking van jouw medicijn staat altijd de juiste bewaarinstructie; die gaat voor. Twijfel je of een middel nog goed is, of hoe je het moet bewaren? Vraag het je apotheker en gebruik nooit een medicijn waarvan je dat niet zeker weet.
Hoe bewaar je medicijnen het beste?
Voor de meeste medicijnen is een droge, afgesloten kast op kamertemperatuur (tot ongeveer 25 graden) de beste plek. Donker en koel is gunstig, want warmte en licht kunnen de werkzame stof langzaam afbreken. Houd medicijnen daarom uit de zon en weg van de verwarming.
Een gesloten kast in een koele kamer is ideaal. Laat medicijnen in hun originele verpakking, met de bijsluiter erbij.
Boven de 25 graden kunnen sommige middelen minder goed werken. Zetpillen smelten zelfs; bij hitte vraag je apotheek om advies.
Bewaar medicijnen in het doosje of de strip met de naam erop, zodat je altijd weet wat het is en hoe je het gebruikt.
Waarom de badkamer geen goede plek is
Het badkamerkastje lijkt logisch, maar is juist een slechte plek. Door douchen en baden is het er vaak warm en vochtig, en dat vocht kan tabletten en capsules aantasten. Kies in plaats daarvan een droge kast in bijvoorbeeld de slaapkamer of een berging, waar de temperatuur stabiel blijft.
Ook vlak bij het fornuis of de waterkoker is niet ideaal, omdat het daar warm en vochtig kan worden. Kies een plek die droog, niet te warm en buiten bereik van kinderen is. Eén vaste, overzichtelijke plek helpt bovendien om bij te houden wat je in huis hebt.
Welke medicijnen moeten in de koelkast?
Een veelgemaakte fout is alle medicijnen voor de zekerheid in de koelkast leggen. Dat is niet nodig en soms zelfs schadelijk. Bewaar een medicijn alleen koel als dat op het etiket of in de bijsluiter staat. Doe je dat zonder reden, dan kan een middel juist minder goed werken.
Moet een middel wél koel, zoals veel soorten insuline, dan hoort het in de koelkast en niet in het vriesvak: bevriezen maakt sommige medicijnen onbruikbaar. Leg ze ook niet tegen de achterwand, waar het kouder is. Ga je op reis met een koelkastmedicijn, gebruik dan een koeltas, zoals je leest bij medicijnen op reis. Bewaar koelkastmedicijnen bovendien in een doosje dat kinderen niet zomaar openen.
Lees altijd de bijsluiter voor de juiste bewaartemperatuur van jouw medicijn. Staat er niets over de koelkast, bewaar het dan gewoon droog op kamertemperatuur. Twijfel je, vraag het je apotheek.
Houdbaarheid en vervaldatum in de gaten houden
Elk medicijn heeft een vervaldatum; die staat op de verpakking. Na die datum kan de werking afnemen, dus gebruik een medicijn er niet meer na zonder overleg. Een paar gewoonten voorkomen verrassingen.
- Check de datum bij het ophalen. Kijk meteen tot wanneer een nieuw medicijn houdbaar is, zeker als je het maar af en toe gebruikt.
- Let op aangebroken verpakkingen. Sommige middelen, zoals oogdruppels of drankjes, zijn na openen korter houdbaar. Dat staat vaak apart op de verpakking of bijsluiter.
- Ruim periodiek op. Loop een paar keer per jaar je medicijnen na en haal eruit wat over de datum is of wat je niet meer gebruikt.
Ziet een tablet er verkleurd uit, ruikt een drankje anders of twijfel je of iets nog goed is? Gebruik het dan niet en vraag je apotheek om advies. Zekerheid over de werking gaat voor.
Oude medicijnen inleveren, niet weggooien
Medicijnen die over de datum zijn of die je niet meer gebruikt, horen niet in het toilet, de gootsteen, de afvalbak of de gft-bak. Resten in het riool zijn slecht voor het milieu en het drinkwater. Lever oude medicijnen daarom in zodat ze veilig worden verwerkt.
Vraag bij twijfel je apotheek of gemeente waar je terecht kunt. Zo voorkom je dat medicijnresten in het milieu belanden.
Medicijnen kinderveilig opbergen
Voor jonge kinderen zien pillen er soms uit als snoepjes. Bewaar medicijnen daarom buiten bereik en het liefst achter slot. Een kindveilige dop helpt, maar is geen garantie: goed opbergen en toezicht blijven het belangrijkst.
- Hoog en afgesloten. Bewaar medicijnen buiten het bereik van kinderen, bij voorkeur in een afsluitbare kast.
- Direct sluiten. Doe potjes en doosjes meteen na gebruik weer dicht en zet ze terug op hun vaste plek.
- Niet in eet- of drinkspullen. Leg medicijnen nooit in kopjes, schaaltjes of bakjes waar normaal uit gegeten of gedronken wordt.
- Let op tassen van bezoek. Vraag visite om handtassen met medicijnen buiten bereik van je kind te leggen.
Heeft een kind toch per ongeluk een medicijn ingenomen? Bel 112 en volg de aanwijzingen op. Laat het kind niet braken en geef niets te drinken tenzij de hulpverlener dat zegt.
Voor losse middelen zonder recept lees je bij zelfzorgmedicijnen waar je op let. Ga je reizen met je medicijnen, kijk dan ook bij medicijnen op reis hoe je ze onderweg goed bewaart.
Veelgestelde vragen over medicijnen bewaren
Waarom mag ik medicijnen niet in de badkamer bewaren?
In de badkamer is het door douchen en baden vaak warm en vochtig, en dat vocht kan tabletten en capsules aantasten. Bewaar medicijnen daarom liever in een droge, afgesloten kast op een plek met een stabiele temperatuur, bijvoorbeeld in de slaapkamer of een berging, buiten bereik van kinderen.
Moeten alle medicijnen in de koelkast?
Nee. Bewaar een medicijn alleen koel als dat op het etiket of in de bijsluiter staat. De meeste medicijnen bewaar je juist droog op kamertemperatuur tot ongeveer 25 graden. Een middel zonder reden koelen kan de werking aantasten. Koelkastmedicijnen mogen bovendien niet bevriezen.
Waar lever ik oude of ongebruikte medicijnen in?
Breng oude medicijnen terug naar je eigen apotheek of naar een inzamelpunt voor klein chemisch afval, zoals de milieustraat van je gemeente. Spoel ze nooit door het toilet of de gootsteen en gooi ze niet bij het gewone afval of de gft, want medicijnresten zijn slecht voor het milieu en het drinkwater.
Hoe bewaar ik medicijnen veilig met kinderen in huis?
Bewaar medicijnen buiten bereik van kinderen, bij voorkeur in een afsluitbare kast, en doe verpakkingen meteen na gebruik dicht. Leg medicijnen nooit in kopjes of bakjes die voor eten of drinken worden gebruikt. Een kindveilige dop helpt, maar goed opbergen en toezicht blijven het belangrijkst. Bij een ongeluk bel je 112.